Biżuteria, gotówka, elektronika - podlimity w polisie mieszkania

W skrócie: bo suma ubezpieczenia i podlimit to dwie różne liczby, a wypłatę wyznacza ta niższa. W Warcie Dom (C7177, § 6 ust. 4) biżuteria i zegarki mieszczą się w limicie 50% sumy ubezpieczenia ruchomości domowych, ale nie więcej niż 25 000 zł, a gotówka w limicie 20%, nie więcej niż 5 000 zł. W wariancie Komfort (C7187, § 7 ust. 5) te same pozycje mają limity 50 000 zł i 10 000 zł. Compensa Rodzina w ogóle inaczej klasyfikuje biżuterię: powyżej 5 000 zł za sztukę przestaje być zwykłą ruchomością domową i wpada do kategorii ruchomości domowych specjalnych z limitem 30% sumy, nie więcej niż 30 000 zł.

Ustawienie sumy ubezpieczenia ruchomości na 150 000 zł nie oznacza więc, że za skradzioną biżuterię dostaniesz 150 000 zł. Zobaczmy, gdzie te sufity naprawdę są.

Suma ubezpieczenia, podlimit, przedmiot ubezpieczenia

Trzy pojęcia, które ludzie mieszają, a które w OWU znaczą co innego.

Suma ubezpieczenia to górna granica odpowiedzialności zakładu — tak stanowi art. 824 § 1 Kodeksu cywilnego i tak powtarzają wszystkie trzy OWU. Ustalasz ją osobno dla każdego przedmiotu ubezpieczenia.

Przedmiot ubezpieczenia to nie „mieszkanie", tylko konkretne kategorie. Warta wymienia je w § 3 ust. 1 (C7177) i § 4 ust. 1 (C7187): lokal mieszkalny, dom jednorodzinny, dom letniskowy, garaż lub inny budynek, przedmioty w budowie, stałe elementy lokalu, mała architektura, ruchomości domowe. Mury, stałe elementy i ruchomości mają osobne sumy i osobne limity. Większość nieporozumień bierze się właśnie stąd: klient pamięta „ubezpieczyłem mieszkanie na 400 tysięcy" i nie wie, że ruchomości ma na 30 tysięcy.

Podlimit to sufit wewnątrz sumy, wyrażony procentem, kwotą albo jednym i drugim naraz. Świadczenie i tak nie może przewyższyć poniesionej szkody (art. 824¹ KC), więc podlimit działa tylko w jedną stronę: obniża.

Tabela: podlimity w trzech polisach majątkowych

Porównanie dwóch wariantów tej samej firmy jest tu najbardziej wymowne, bo eliminuje różnice w definicjach i konstrukcji. Przy przejściu z Warty Dom na Wartę Dom Komfort wszystkie limity kwotowe rosną dokładnie dwukrotnie: 25 000 na 50 000, 5 000 na 10 000, 15 000 na 30 000, 5 000 na 10 000 w pakiecie korzyści. To jest wymierna treść słowa „Komfort" i zarazem jedyna uczciwa odpowiedź na pytanie, za co płaci się więcej.

Biżuteria: gdzie kończy się zwykła ruchomość

Compensa rozwiązuje to inaczej niż Warta i warto to zobaczyć, bo konstrukcja jest sprytna. W definicji ruchomości domowych (Rozdz. I § 1 pkt 29) czytamy, że są nimi między innymi „biżuteria i zegarki o wartości jednostkowej nie większej niż 5000 zł". Wszystko powyżej trafia do definicji ruchomości domowych specjalnych (pkt 30), obok wyrobów z metali i kamieni szlachetnych, monet, dzieł sztuki, antyków i zbiorów kolekcjonerskich.

Konsekwencja: jeden zegarek za 12 000 zł nie jest w Compensie „zwykłą ruchomością" i podlega limitowi 30% sumy ruchomości, maksymalnie 30 000 zł. Ale za to Compensa pozwala ten limit podwyższyć za dodatkową składką (Rozdz. II § 1 ust. 3 oraz § 3 ust. 5). Uwaga na opcję „Joker", w której limity odpowiedzialności ulegają podwojeniu: limit dla ruchomości domowych specjalnych podwojeniu nie ulega (Rozdz. II § 3 ust. 4 pkt 1). Akurat ta kategoria jest z podwyżki wyjęta.

W Warcie Dom C7177 ruchomości domowe specjalne są elementem definicji ruchomości domowych i mają podlimit 20%, maksymalnie 5 000 zł. W wariancie Komfort stają się osobnym przedmiotem ubezpieczenia z własną sumą, którą deklarujesz. To różnica jakościowa, nie ilościowa: w jednym wariancie sufit jest narzucony, w drugim ustawiasz go sam.

Podlimit zależny od zabezpieczeń

To druga warstwa, o której mało kto pamięta. Wysokość sumy uruchamia obowiązki techniczne, a ich niedopełnienie wpływa na wypłatę.

Obie Warty (C7177 § 9 ust. 2, C7187 § 10 ust. 2) wymagają systemu alarmowego z monitoringiem, gdy suma ubezpieczenia ruchomości domowych przekracza 300 000 zł w lokalu mieszkalnym, 200 000 zł w domu jednorodzinnym albo 10 000 zł w domu letniskowym. Wariant Komfort dokłada jeszcze jeden próg: alarm z monitoringiem, jeśli suma ubezpieczenia ruchomości domowych specjalnych przekracza 50 000 zł.

Compensa idzie inną drogą i stawia wymóg przedmiotowy. Rozdz. III § 4 ust. 4: „Srebrne i złote monety lub monety wykonane ze stopów tych metali oraz zegarki i biżuteria o wartości jednostkowej powyżej 15 000 zł muszą być przechowywane w zamkniętym sejfie, przytwierdzonym na stałe do podłoża lub ściany konstrukcyjnej". Dodatkowo, jeśli suma ubezpieczenia ruchomości i stałych elementów przekracza 200 000 zł, miejsce ubezpieczenia musi mieć sprawny i prawidłowo uzbrajany alarm z monitoringiem (ust. 3).

Skutek niedopełnienia opisuje Warta w § 9 ust. 4 (C7177): „powoduje odpowiednie zmniejszenie lub odmowę wypłaty odszkodowania, jeżeli miało to wpływ na ustalenie istnienia lub zakresu odpowiedzialności bądź też na powstanie lub zwiększenie rozmiarów szkody". Nie jest to więc automatyczna utrata ochrony, ale spór o to, czy sejf albo alarm cokolwiek by zmienił, przegrywa się łatwo.

Piwnica, komórka, wózkarnia

Trzecia pułapka. Rzeczy w pomieszczeniach przynależnych, garażu i innym budynku mają w obu Wartach limit 50% sumy ruchomości domowych, w Compensie 30%. Ale Compensa dokłada coś jeszcze: w Rozdz. I § 3 pkt 10 wyłącza szkody w częściach wspólnych budynków wielorodzinnych oraz w ruchomościach przechowywanych „w pomieszczeniach znajdujących się w częściach wspólnych budynków wielorodzinnych oraz w pomieszczeniach dostępnych dla osób trzecich (np. suszarnie, wózkarnie, parkingi wielostanowiskowe)". Wyłączenie to nie dotyczy OC w życiu prywatnym.

Rower w wózkarni to zatem zupełnie inna sytuacja niż rower w zamkniętej komórce lokatorskiej. W Warcie rowery i wózki dziecięce w rowerowni czy wózkowni są objęte jako osobna pozycja pakietu korzyści — 5 000 zł w C7177 i 10 000 zł w Komforcie.

Jak wyceniają to, co dostaniesz

Warto wiedzieć, według jakiej wartości liczona jest wypłata, bo to kolejny mnożnik. Compensa (Rozdz. II § 3 ust. 2) ustala sumę dla mieszkań, stałych elementów i ruchomości domowych według wartości odtworzeniowej (nowej), a dla domów i budynków gospodarczych według odtworzeniowej albo rzeczywistej, czyli odtworzeniowej pomniejszonej o stopień zużycia technicznego (§ 1 pkt 45). Który wariant obowiązuje, wskazuje polisa.

Dla pozycji specjalnych Compensa wprowadza własne reguły: wyroby z metali i kamieni szlachetnych oraz dzieła sztuki wycenia według kosztów naprawy, wytworzenia lub ceny nabycia, a złote i srebrne monety według wartości złomu, chyba że stanowią prawny środek płatniczy o wyższym nominale. Kolekcjoner liczący na wartość numizmatyczną może się mocno rozczarować.

Co zrobić, zanim coś się stanie

Dwie rzeczy, obie darmowe. Po pierwsze, spis: zdjęcia, dowody zakupu, numery seryjne, wyceny biżuterii. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, kto z niego wywodzi skutki prawne (art. 6 KC), a przy kradzieży to Ty musisz wykazać, co zginęło i ile było warte. Po drugie, przeczytaj w polisie sekcję z limitami, nie sumę na pierwszej stronie. Pełny zakres opisuję przy ubezpieczeniu domu i mieszkania, ale limity zawsze weryfikuj w konkretnym OWU.

Przeczytaj również

• Kradzież z włamaniem — ile odda polisa
• Niedoubezpieczenie — dlaczego dostajesz mniej