Wartość wraku i wartość auta przed szkodą - dwie liczby, na których tracisz

W skrócie: przy szkodzie całkowitej z AC nie dostajesz wartości auta. Dostajesz różnicę dwóch liczb, które wylicza ubezpieczyciel: wartości pojazdu sprzed szkody i wartości pozostałości, czyli wraku. Obniżenie pierwszej o 5 tysięcy i podniesienie drugiej o 5 tysięcy zabiera Ci 10 tysięcy złotych wypłaty, a formalnie nikt nie zmienił zasad rozliczenia. Dlatego przy szkodzie całkowitej sprawdza się obie liczby osobno, a nie samą kwotę końcową.

To najbardziej niedoceniany mechanizm w całej likwidacji szkód komunikacyjnych. Klienci potrafią godzinami spierać się o stawkę za roboczogodzinę, a przy szkodzie całkowitej roboczogodzina nie ma już żadnego znaczenia. Liczy się wyłącznie spread między dwiema wycenami.

Kiedy szkoda w ogóle staje się całkowita

Próg jest podobny w większości produktów, ale odniesiony do różnych wielkości, i to właśnie ta różnica decyduje o wypłacie.

Jeżeli szkodę likwidujesz z OC sprawcy, a nie z własnego AC, żaden z tych progów Cię nie wiąże. Nie jesteś stroną cudzej umowy AC. Tam obowiązują ogólne zasady naprawienia szkody z Kodeksu cywilnego, a kwalifikacja „całkowita" ma inny sens ekonomiczny. To dwie różne rozmowy i nie należy ich mieszać.

Jak liczy się wypłatę

Tu widać najciekawszą różnicę między dwoma produktami tego samego towarzystwa.

• Warta ACS C6205, § 14 ust. 5: odszkodowanie to różnica pomiędzy wartością pojazdu bezpośrednio przed zaistnieniem szkody, nie większą jednak niż suma ubezpieczenia z dnia zawarcia umowy, a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym.
• Warta ACK C6215, § 13 ust. 5: odszkodowanie to różnica pomiędzy sumą ubezpieczenia a wartością pojazdu w stanie uszkodzonym.
• Compensa, Rozdz. II § 5 ust. 4: suma odszkodowania równa jest wartości rynkowej pojazdu w dniu powstania szkody pomniejszonej o wartość pozostałości, nie więcej niż suma ubezpieczenia.

Różnica jest zasadnicza. W Standardzie i w Compensie punktem wyjścia jest wartość auta w dniu szkody, a więc niższa niż w dniu podpisania polisy. W Komforcie punktem wyjścia jest suma ubezpieczenia, która zgodnie z § 17 ust. 2 tego OWU nie ulega pomniejszeniu o wypłacone odszkodowania przez cały okres ubezpieczenia. Przy szkodzie w jedenastym miesiącu polisy to potrafi być kilka tysięcy złotych różnicy.

Skąd bierze się wartość sprzed szkody

Compensa opisuje to najbardziej szczegółowo (Rozdz. II § 5 ust. 2). Wartość rynkowa jest określana na podstawie notowań rynkowych dla pojazdu danej marki, typu i roku produkcji, z uwzględnieniem wyposażenia podstawowego, przebiegu, stanu technicznego i okresu eksploatacji, według systemów Info-Ekspert, EUROTAX lub DAT. Przy braku notowań brana jest średnia wartość rynkowa pojazdów podobnego typu i rocznika.

Praktyczny wniosek jest prosty: każdy z tych parametrów to osobne pole w systemie eksperckim i każde da się zakwestionować dokumentem. Niższy niż przyjęty przebieg z książki serwisowej, bogatsze wyposażenie z faktury zakupu, udokumentowany bezwypadkowy przebieg. To są argumenty, które realnie zmieniają wycenę, w przeciwieństwie do zdania „moje auto było warte więcej".

Skąd bierze się wartość wraku

Warta w obu produktach AC stosuje ten sam mechanizm (ACS C6205 § 14 ust. 4 oraz ACK C6215 § 13 ust. 4): wartość pojazdu w stanie uszkodzonym określa się na podstawie ofert rynkowych w zakresie obrotu pojazdami uszkodzonymi, a dopiero w przypadku ich braku na podstawie systemów eksperckich.

W praktyce oznacza to zwykle wystawienie wraku na platformę aukcyjną dla podmiotów skupujących pojazdy powypadkowe i przyjęcie najwyższej oferty jako wartości pozostałości. I tu pojawia się pułapka, o której mało kto mówi klientowi wprost: taka oferta bywa deklaratywna. Wypłatę pomniejsza się o kwotę, której nikt Ci realnie nie zapłacił, a Ty zostajesz z wrakiem w garażu.

Dlatego pytanie, które warto zadać likwidatorowi na piśmie, brzmi: czy oferta stanowiąca podstawę wyceny pozostałości jest wiążąca i czy podmiot ją składający odbierze pojazd za tę kwotę. Oba OWU Warty przewidują zresztą, że przy szkodzie całkowitej ubezpieczyciel może zaoferować pomoc w zorganizowaniu sprzedaży uszkodzonego pojazdu (ACS § 14 ust. 6, ACK § 13 ust. 6). To uprawnienie, nie obowiązek, ale warto o nie poprosić.

Jak to wygląda na liczbach

Przyjmijmy jawne założenia: polisa AC z sumą ubezpieczenia 60 000 zł, szkoda w dziesiątym miesiącu ochrony, wartość rynkowa auta w dniu szkody 54 000 zł, kosztorys naprawy 41 000 zł, wycena wraku 19 000 zł.

Ten sam pojazd, ta sama szkoda, dwie zupełnie różne ścieżki. I jeszcze jedno: przy wypłacie 35 000 zł zostajesz z wrakiem, który trzeba komuś sprzedać. Jeżeli realna oferta rynkowa wyniesie 15 000 zł zamiast 19 000, faktycznie odzyskujesz 50 000 zł z auta wartego 54 000.

Czy można naprawić auto mimo kwalifikacji całkowitej

Można, ale na warunkach ubezpieczyciela i tylko jeśli ten się zgodzi. Warta ACS C6205 w § 14 ust. 7 stanowi, że pomimo kwalifikacji szkody jako całkowitej, na wniosek Ubezpieczonego, Warta może pokryć koszty przeprowadzonej naprawy, o ile nie przekraczają one 70 procent wartości pojazdu sprzed szkody lub 70 procent sumy ubezpieczenia. Warunkiem jest naprawa w warsztacie rekomendowanym albo, poza siecią, akceptacja kosztorysu przez Wartę z zastosowaniem nowych oryginalnych części zamiennych, przedstawienie faktur VAT i okazanie naprawionego pojazdu do oględzin. Analogiczny zapis jest w ACK C6215 (§ 13 ust. 7).

Podkreślam słowo „może". To nie jest Twoje roszczenie, tylko wniosek, który ubezpieczyciel rozpatruje. Warto go złożyć na piśmie, bo przy aucie sprawnym technicznie i szkodzie głównie blacharskiej bywa akceptowany.

Jak zabezpieczyć się przed spadkiem wartości

Są trzy rozwiązania i warto je znać przed szkodą, nie po niej.

• Stała suma ubezpieczenia. Compensa pozwala zawrzeć umowę w opcji, w której przez cały okres ubezpieczenia przyjmuje się, że wartość rynkowa pojazdu jest równa sumie ubezpieczenia aktualnej na datę szkody (Rozdz. II § 2 ust. 6).
• Nieredukcyjna suma ubezpieczenia. Ta sama Compensa, § 2 ust. 5: wypłata odszkodowania nie obniża sumy ubezpieczenia. W Warcie ACS odpowiednikiem jest odstąpienie od pomniejszenia sumy po każdej wypłacie (§ 8 ust. 3 pkt 2), w ACK to standard.
• Klauzula GSU 3 LATA w Warcie ACK C6215 (§ 23): utrzymanie sumy ubezpieczenia równej wartości fakturowej przez trzy lata, dla aut o okresie eksploatacji do 36 miesięcy, wartości do 300 000 zł, nieużywanych zarobkowo, przy posiadaniu oryginału faktury zakupu.
• GAP. Compensa oferuje ubezpieczenie GAP Autocasco, którego przedmiotem jest różnica między początkową wartością pojazdu a kwotą odszkodowania przy szkodzie całkowitej, liczoną bez uwzględniania udziału własnego i wartości pozostałości (Rozdz. IX § 1 ust. 2). Co ważne, obejmuje też szkody zgłoszone z OC sprawcy. Wartość początkowa nie może przekroczyć 105 procent wartości pojazdu z dnia zawarcia AC.

Uczciwie: GAP ma sens głównie przy aucie kupionym na kredyt lub w leasingu i przy pojazdach szybko tracących na wartości. Przy dziesięcioletnim aucie za 25 tysięcy to wydatek bez pokrycia. Zakres podstawowej ochrony komunikacyjnej opisujemy na stronie oferty.

Przeczytaj również

• Szkoda całkowita — kiedy ubezpieczyciel kasuje auto
• Zaniżone odszkodowanie z OC i AC — jak uzyskać dopłatę