Sprzedajesz auto: OC jedzie dalej, AC gaśnie tego samego dnia

W skrócie: w dniu sprzedaży auta OC i AC rozchodzą się w przeciwne strony. OC przechodzi na kupującego z mocy ustawy i działa dalej, dopóki nabywca go nie wypowie (art. 31 ust. 1 ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 783). Umowy dobrowolne, czyli AC, assistance, szyby i NNW kierowcy i pasażerów, wygasają z chwilą przejścia własności, jeżeli ubezpieczyciel nie zgodził się na przeniesienie praw (art. 823 § 3 Kodeksu cywilnego, t.j. Dz.U. 2026 poz. 795). Warta zapisała to wprost w § 6 ust. 5 pkt 6 OWU Autocasco, Compensa przy ubezpieczeniach dodatkowych, a ERGO Hestia zostawiła samą regułę kodeksową.

Dlaczego jedno ubezpieczenie przechodzi, a drugie gaśnie?

Mechanizm jest całkowicie różny i dlatego tak łatwo się pomylić.

OC posiadaczy pojazdów jest ubezpieczeniem obowiązkowym, więc ustawodawca zdecydował, że ochrona nie może zniknąć razem z podpisem na umowie sprzedaży. Art. 31 ust. 1 mówi wprost, że na nabywcę przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza, a umowa rozwiązuje się dopiero z upływem okresu, na jaki została zawarta, chyba że nabywca wypowie ją na piśmie. Dodatkowo art. 31 ust. 2 pozwala zakładowi dokonać ponownej kalkulacji składki od dnia przeniesienia własności, z uwzględnieniem zniżek i zwyżek nowego posiadacza.

Ubezpieczenia dobrowolne rządzą się ogólną regułą z art. 823 KC. Paragraf 1 pozwala przenieść prawa z umowy na nabywcę, ale wymaga na to zgody ubezpieczyciela, chyba że umowa lub OWU stanowią inaczej. Paragraf 3 zamyka sprawę: jeżeli prawa nie zostały przeniesione, stosunek ubezpieczenia wygasa z chwilą przejścia przedmiotu ubezpieczenia na nabywcę. Nie ma tu żadnego okresu przejściowego ani automatycznego przepisania.

Co dokładnie zapisali ubezpieczyciele

Warta jest najbardziej jednoznaczna. W § 6 ust. 5 pkt 6 OWU Autocasco Standard i Komfort czytamy, że odpowiedzialność ustaje i umowa ulega rozwiązaniu w przypadku przewłaszczenia lub zbycia pojazdu, z chwilą przeniesienia na nabywcę prawa własności, chyba że Warta wyrazi zgodę na przeniesienie praw z umowy. Ustęp 6 dodaje jeden wyjątek: zgoda nie jest wymagana, gdy własność przechodzi na dotychczasowego Użytkownika, pod warunkiem że był on Ubezpieczającym. To przypadek wykupu auta z leasingu albo kredytu, nie sprzedaży na zewnątrz.

Compensa nie powtarza tej zasady przy samym AC, ale konsekwentnie wpisuje ją przy ubezpieczeniach powiązanych. NNW, Assistance Szyby i BLS wygasają z chwilą przeniesienia własności, przy czym przy NNW i Szybach pojawia się zastrzeżenie „chyba że umowa AC nie ulegnie rozwiązaniu". Innymi słowy sama Compensa zakłada, że przeniesienie własności zwykle kończy również AC.

ERGO Hestia w ERGO 7 reguluje tylko sytuację szczególną: § 53 ust. 5 przenosi prawa i obowiązki z umowy na nabywcę przy przejściu własności z leasingodawcy na leasingobiorcę albo z banku na kredytobiorcę, dając nabywcy prawo wypowiedzenia umowy. Przy zwykłej sprzedaży osobie trzeciej działa art. 823 KC, a niezależnie od tego § 6 pkt 9 wyłącza z autocasco szkody w pojazdach, które nie są własnością Ubezpieczonego w momencie zdarzenia, chyba że właściciel zgodził się na wypłatę odszkodowania na rzecz Ubezpieczonego. Jeżeli takiej zgody nie ma, ERGO Hestia zwraca Ubezpieczającemu zapłaconą składkę.

Co z niewykorzystaną składką

Przy dobrowolnych działa art. 813 § 1 KC: składkę oblicza się za czas trwania odpowiedzialności, a w razie wygaśnięcia stosunku ubezpieczenia przed końcem okresu ubezpieczającemu przysługuje zwrot za okres niewykorzystanej ochrony. Warta rozwija to w § 11 OWU ACS, ustalając zwrot proporcjonalnie za każdy dzień i wyłączając go wtedy, gdy suma ubezpieczenia została wyczerpana wypłatami.

Przy OC zasada jest odwrotna i to zaskakuje najczęściej. Art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przyznaje zwrot składki za niewykorzystany okres tylko wtedy, gdy nabywca wypowie przejętą umowę, i wtedy zwrot należy się posiadaczowi, który przeniósł własność. Jeśli kupujący nic nie zrobi i jeździ na twoim OC do końca okresu, zwrotu nie ma. Nie jest to wada systemu, tylko konsekwencja tego, że ochrona dalej działa, tyle że dla kogoś innego.

Co powiedzieć kupującemu i czego dopilnować

Obowiązki sprzedającego wobec OC opisuje art. 32 ustawy. Trzeba przekazać nabywcy potwierdzenie zawarcia umowy OC oraz powiadomić zakład ubezpieczeń na piśmie w terminie 14 dni od przeniesienia własności, podając dane nabywcy. Art. 32 ust. 3 chroni sprzedającego: skutki wyrządzenia szkody po dniu przeniesienia własności go nie obciążają. Art. 32 ust. 4 dodaje jednak solidarną odpowiedzialność za składkę należną od dnia przeniesienia własności do dnia powiadomienia ubezpieczyciela, co jest najlepszym argumentem, żeby nie odkładać tego pisma. Szczegóły tej procedury rozpisałem w tekście sprzedałeś auto: o czym musisz powiadomić ubezpieczyciela i to są dwa różne mechanizmy, których nie należy mieszać: tam ustawa każe ochronę utrzymać, tu Kodeks cywilny każe jej wygasnąć.

Kupującemu powiedz wprost trzy rzeczy. Po pierwsze, OC jedzie z autem, ale ma prawo je wypowiedzieć w każdej chwili i wziąć własne. Po drugie, AC, assistance, szyby i NNW z twojej polisy go nie obejmują, więc jeśli chce autocasco, musi je kupić na siebie. Po trzecie, ubezpieczyciel może przeliczyć składkę OC według jego taryfy.

Jak nie zostać bez ochrony przy nowym aucie

Nie licz na przepisanie AC na nowy samochód. Zgoda ubezpieczyciela z art. 823 § 1 KC dotyczy przeniesienia praw na nabywcę tego samego pojazdu, a nie przeniesienia polisy na inne auto. Nowe auto to nowa ocena ryzyka i nowa umowa.

Nie licz też na to, że zniżki AC przejdą automatycznie. W ERGO 7 bezszkodowa kontynuacja jest zdefiniowana w § 51 jako zawarcie kolejnej umowy ubezpieczenia tego samego pojazdu, przy przerwie nie dłuższej niż 30 dni. Compensa w Rozdz. I § 4 ust. 1 wymienia przebieg dotychczasowego ubezpieczenia i liczbę szkód wśród kryteriów taryfy, ale konkretnej zasady przenoszenia zniżki na inny pojazd OWU nie opisuje. To temat na rozmowę z ubezpieczycielem przed sprzedażą, nie po.

Praktyczna kolejność wygląda tak: ustal datę przekazania auta, zawrzyj polisę na nowy pojazd z ochroną od tego samego dnia, a dopiero potem podpisuj umowę sprzedaży. Jeden dzień luki oznacza brak AC, a przy OC nawet jeden dzień bez ochrony to opłata na rzecz Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego.

Przeczytaj również

• OC przy zakupie używanego samochodu
• Zniżki OC: jak ich nie stracić przy zmianie ubezpieczyciela