Linia lotnicza zgubila bagaz - kto placi, przewoznik czy polisa

W skrócie: za bagaż zgubiony przez linię lotniczą odpowiadają dwie niezależne ścieżki, które się nie dublują, tylko uzupełniają. Pierwsza to odpowiedzialność przewoźnika z konwencji montrealskiej, ograniczona limitem wyrażonym w SDR na pasażera. Druga to Twoja polisa turystyczna, która w ubezpieczeniu bagażu ma własną sumę i własne zasady, w tym świadczenie za opóźnienie dostarczenia bagażu. W praktyce najpierw dochodzisz roszczenia od przewoźnika, a polisa pokrywa różnicę i to, czego przewoźnik nie obejmie. Klucz do obu ścieżek to jeden dokument: protokół nieprawidłowości bagażowej PIR, spisany na lotnisku od razu.

Poniżej rozkładam obie ścieżki na czynniki pierwsze i pokazuję, jak wyglądają zapisy o bagażu w trzech różnych OWU, bo suma i progi godzinowe różnią się między towarzystwami.

Ścieżka pierwsza: co płaci przewoźnik

Odpowiedzialność linii lotniczej za bagaż rejestrowany reguluje konwencja montrealska. Zgodnie z jej art. 17 ust. 2 przewoźnik odpowiada za zniszczenie, utratę lub uszkodzenie przyjętego bagażu, jeżeli zdarzenie miało miejsce na pokładzie samolotu lub w czasie, gdy bagaż był pod jego pieczą.

Odpowiedzialność ta jest ograniczona kwotowo. Limit z art. 22 ust. 2 konwencji jest wyrażony nie w euro ani w dolarach, tylko w SDR (Specjalne Prawa Ciągnienia, XDR) — umownej jednostce rozliczeniowej Międzynarodowego Funduszu Walutowego, której kurs zmienia się codziennie. To ważne, bo limit podlega okresowej rewizji: art. 24 konwencji przewiduje przegląd co pięć lat i korektę o inflację. Aktualną wysokość limitu i bieżący kurs SDR w złotych zawsze warto sprawdzić na dzień szkody, bo liczba w konwencji nie jest stała. Mechanizm jest natomiast stały: przewoźnik odpowiada do wysokości limitu w SDR na pasażera, chyba że przy nadaniu bagażu złożyłeś specjalną deklarację wartości i dopłaciłeś — wtedy odpowiada do zadeklarowanej kwoty.

Co równie ważne, konwencja narzuca krótkie i nieprzekraczalne terminy reklamacji, liczone od odbioru bagażu:

Przekroczenie tych terminów zamyka drogę do roszczenia wobec przewoźnika, więc reklamacja to nie jest coś, co robi się po powrocie „na spokojnie". To jest pierwsza rzecz do zrobienia jeszcze na lotnisku.

Dlaczego polisa i przewoźnik się nie dublują

Tu pada najczęstsze nieporozumienie. Ludzie zakładają, że dostaną i od linii lotniczej, i od ubezpieczyciela. Tak nie jest. Ubezpieczenie bagażu wypłaca odszkodowanie za rzeczywistą stratę, a jeśli część tej straty pokrył już przewoźnik, ubezpieczyciel odejmie tę kwotę.

Widać to wprost w OWU. Warta w § 31 pkt 3 OWU C0517 zapisuje, że „w przypadku otrzymania odszkodowania od osoby trzeciej zobowiązanej do naprawy szkody WARTA dokonuje potrącenia otrzymanej kwoty od wartości poniesionej straty". To standardowa konstrukcja: polisa dopłaca różnicę i pokrywa to, czego limit przewoźnika nie objął, a nie wypłaca drugi raz to samo. Wartość dodana polisy to zwykle wyższa suma i szersze zdarzenia niż tylko wina przewoźnika, plus świadczenie za samo opóźnienie bagażu.

Ścieżka druga: co i na jakich zasadach płaci polisa

Zebrałem najważniejsze parametry ubezpieczenia bagażu z trzech OWU. Zwróć uwagę, że sumy podane u ERGO Hestii to sumy z wariantów I / II / III, a nie kwoty gwarantowane dla każdej polisy — realna suma zależy od tego, jaki wariant kupisz.

Dwie rzeczy z tej tabeli warto zapamiętać. Compensa uruchamia świadczenie za opóźnienie już po 4 godzinach, Warta i ERGO Hestia dopiero po 5 — godzina różnicy potrafi przesądzić, czy w ogóle dostaniesz cokolwiek za zakupy zrobione podczas oczekiwania. I wszystkie trzy zgodnie wyłączają opóźnienie bagażu po powrocie do Polski: świadczenie „na skarpetki i szczoteczkę" działa w podróży, a nie wtedy, gdy jesteś już w domu.

Czego polisa bagażowa nie obejmie

To pytanie ważniejsze niż suma, bo tu przepadają najdroższe rzeczy z walizki. We wszystkich trzech OWU katalog wyłączeń jest podobny, ale nie identyczny.

• Pieniądze, dokumenty, papiery wartościowe, karty płatnicze — wyłączone w każdym z trzech (Warta § 15 ust. 2, ERGO Hestia § 14 ust. 3, Compensa § 2 klauzuli nr 4). Gotówki w walizce nie ubezpieczysz.
• Sprzęt elektroniczny w luku — Warta wyłącza sprzęt elektroniczny przewożony w luku bagażowym jako bagaż rejestrowany, chyba że regulamin przewoźnika na to zezwalał (§ 15 ust. 2 pkt 5). To najważniejszy powód, by laptop i aparat wozić w bagażu podręcznym.
• Biżuteria, dzieła sztuki, kolekcje, broń — wyłączone we wszystkich trzech.
• Compensa dodatkowo ogranicza odpowiedzialność za sprzęt elektroniczny do 50% sumy ubezpieczenia bagażu (§ 3 klauzuli nr 4) i wyłącza rzeczy, które łatwo się tłuką.

Wniosek praktyczny jest jeden i ten sam u wszystkich: co cenne i kruche, to do bagażu podręcznego. Polisa nie jest od tego, żeby chronić rzeczy, których regulamin każe nie oddawać do luku.

Kolejność działań, gdy walizka nie przyjechała

1. Nie wychodź ze strefy odbioru bez PIR. Protokół nieprawidłowości bagażowej (Property Irregularity Report) spisujesz przy stanowisku obsługi bagażu danej linii. To dokument, który uruchamia obie ścieżki. Warta wymaga go wprost w § 22, ERGO Hestia w § 32, Compensa w § 4 klauzuli nr 4.
2. Zachowaj kartę pokładową i potwierdzenie nadania bagażu. Bez dowodu, że bagaż w ogóle powierzyłeś przewoźnikowi, żadna z polis nie zadziała.
3. Zbieraj paragony za zakupy pierwszej potrzeby. Świadczenie za opóźnienie wypłaca się na podstawie rachunków, nie ryczałtem.
4. Złóż reklamację do przewoźnika w terminie z konwencji — 7 dni przy uszkodzeniu, 21 dni przy opóźnieniu. To ścieżka pierwsza.
5. Zgłoś szkodę ubezpieczycielowi i dołącz PIR oraz decyzję przewoźnika, jeśli już ją masz. To ścieżka druga; polisa dopłaci różnicę.

Przeczytaj również

• EKUZ czy ubezpieczenie turystyczne
• Wakacje z dzieckiem — jakie ubezpieczenie